Category Archives: muuga fm

Kaunty kumeneerua nuutumiri buthuku bwa mbeca cia corona


Riboti ya mutari mathabu munene wa thirikari ira yoonanitie utumiri buthuku bwa Kshs 13.8 billion cia gutetheria ndwaa ya corona kiri kaunty nithiite mbere gukuuyiria maoni mwanya.

Kaunty ya Meru iri imwe ya ira ciagurire into itaruthiite utuiria bwa thoko na kweyana kadarasi kiri antu na kambuni ikuringithanua na utongoria bwa kaunty, gavana Kiraitu Murungi nauriitue kurutha uchunkuni rwong’ini rwa uguri bwa into kumenya bura mbeca inu ciatumikire.

Mubunge wa South Imenti Kathuri Murungi augiite nuntu buri na kieba kwona aajie bakiaga into bia gitumi cibitari na mbeca cia kugura into bibu cieyanirwe i thirikari.

Kagiitani gaku, nauriitie akadarasi bara bakwegwa ngugi mwanya cia kugura into bia utungata bwa ugima bwa mwiri kugea umuntu na gutumira mbeca inu bura kubatiiri.

Kulingana na riboti ya mutari mathabu wa thirikari, kaunty 33/47 ireogo ya Isiolo ciagurire into bia kurwaana na murimo wa Covid-19 gutari na mibango ira ibatiiri ya uguri.

Na njira imwe kana yingi, kaunty cionthe 47 iciatumiire buthuku mbeca cia kurwaana na murimo uyu.




Kuuyuria kanya ka mugambithania munene, Kenya


Mutaratara wa kuruthira interview antu 10 bara baakurukiirue gushindanira kanya ka mugambithania munene aaga nthiguru uriambiria ntugu ya imunthi utongoreetue i nkiama ya JSC.

Ikumi baba, Justice Martha Koome, Nduma Nderi, Said Chitembwe, William Ouko, Marete Njagi, mawakili Philip Murgor, Fred Ngatia, Prof Patricia Mbote, Wekesa Moni na Alice Yano i gati ga 13 bara baatumiite maromba, kira umwe akienda kuthukia utongoria bwa rwong’i ruru kuuma kiri David Maraga.

Kulingana na mwandiki wa JSC Anne Amadi, nkiama inu nithukiitie maoni iguru ria kira umwe kuuma kiri ikundi mwanya na kiri mwingi na riboti cia gitumi iguru reago guchuigwa kiri ndwong’i mwanya kulingana na watho.

Gati ka bara uruti ngugi bwago buri na biuria kuumania na maoni mara marutiitwe naamwe na wakili philip Murgor, Prof Patricia Mbote, Martha Koome na Wekesa Moni.

Amwe noogu, matheta imaumiirite iguru ria wiciathi bwa ankiama ba JSC bara ukeegua batongoreetie interview inu rungu rwa munini wa mukairi giti Prof Olive Mugenda.

Kulingana na bamwe ba bara bakuruira giti giku, mugambithania munene mugwatiiri Philomena Mwilu na ankiama Patrick Gichohi na Prof. Olive Mugenda batibatiiri kuigua bari gati ka bara bakaruthithia interview.

JSC igichokia untu bubu niugiite kamishna bonthe 9 ba JSC ukeegua bari kiri ikaro bira bikaambiria imunthi.

Interview inu ikiambiria imunthi, Justice Juma Said Chitembwe ukeegua ari wa mbere ára akeetheteera na utaaramu bwa mianka 29 bwa kiwira.

Kanyani ka mugambithania munene wa koti ya Supreme, JSC nikurukiitie mariitwa ma antu 9 bara bakarutha interview wa kagiita gaku.




Ura akawatikana agitambia maratati ma urongo ma KCSE kuthukirua matagaria marito


Matagaaria marito ma kiwatho makaathukirua muntu wonthe ura akawatikana agitambia maratati ma urongo ma kigerio gia KCSE mbere maruthwa.

Ikulingana na mwandiki kiri ministry ya kithomo Dr Julius Jwan ura augiite kigerio giku kiri rungu rwa ukaria buritu na maratati mara magutambua i ma urongo.

Iguru ria kwangaratanua wa kigerio giku kuumania na mbura muno mantuni ma ukamati, Dr Jwan naugiite thirikari niibangite na ndeke cia gutumira guntu kura thiina inu yumba kuumira.

Amwe noogu, naugiite mwanka kagiita gaka gutiri guntu mbura ira ikuura irangaratania kigerio giku.




Nchancho ya corona kutheteerwa


Murugamniiri munene wa gitengo kia mirimo itari ya guteeyanira kiri ministry ya ugima bwa mwiri aaga nthiguru Dr Waqo Dulacha Ejersa nareganiite na ntheto cia mathiina ma kimwiri kuumania na nchancho ya corona.

Akiaria mathikoni nteere cia Hula Hula gishigo mbunge gia Saku kaunty ya Marsabit, Dr Waqo augiite dawa inu itiri na ugwati nwa buriku na niguteetheria guikabira na murimo wa Covid-19.

Dr Waqo naugiite nchancho inu iri na gitumi kinene kiri gumbani bwa nthiguru kurwana na corona akiuga untu bubu bukaumbikana wegua antu baingi bagetigiiria guchanchwa.

Nauriitie mwingi kuimenyeera kuumania na murimo wa Covid-19 akiuga mururumo wa ithatu ura uri aaga nthiguru wa virus inu numuthuku kinya nkuruki.




15 gukuira mutinoni wa barabara Malidi, kaunty ya Kilifi


Antu 15 ibakuite na bangi kathumba gutiwa bakiruira utuuro bwago cibitari nyuma ya kuwata mutino wa barabara nteere cia Kwashume, Malindi kaunti ya Kilifi.

Mutino uyu guumire nyuma ya bus ya Muhsin ira ikuumite Mombasa ithiite Garissa na ira ya Sabaki Travelers Sacco ira ikuumite Malindi ithiite Mombasa kulingana kiongo wa kiongo.

Agikuuyira ntheto inu, kamishena wa kaunti ya Kilifi Kutswa Olaka augiite bus inu ya Muhsin iteere mwerekera nyuma ya tairi gutembuka na ireo iringanire na inu yingi ya Sabaki Travelers Sacco.

Kamishna uyu nameneeretie tong’eera ya waaki bwa barabara inu akiuria nkiama ira irugamirite barabara amwe na mukadarasi ura ari na ngugi inu kurutha mpwii kurikia wira inu.

I miario ira iweetwe mbaru i bamwe ba dereba ba nkari cia route inu.

Olaka ariiri amwe na kamada wa borisi kaunty ya Kilifi Nelson Tiliti ura auriitie dereba kwigua vbari riithu barabarani na kumenyeera rwiro rwa nkari kagiita gaka barabara inu ikuruthwa.

Nkuruki, Tliliti nameneeretie bara bakuthi ara mitino yaumiira na bantu a kwonokia antu bakaambiria kubaiyira into biago.




Kaunty 20 kumurikwa iguru ria utumiri bwa mbeca mwanka wa 2018/19


Akenya arei ugoti waumba kwigua bateete mabillion ma mbeca ira ciatumirwe kiri thirikari cia matuura mwanka wa kithirikari wa 2018/19, kulingana na uchunkuni na withuri bwa rua bwa mutari mathabu munene wa thirikari Nancy Gathungu.

Nyuma ya uchunkuni bwa riboti cia ndong’i cia kigiina kiri kaunty, uchunkuni bubu ibwoneete kuri na utumiri butabatiiri na butakumenyekana bwa mbeca, kwongerwa kunene kwa maguri ma into, mbeca imwe kwaga wikirwa kiri akaunti, kuriirwa wa into bitaagurwa na kurega kumenyekana bwega wa utonga bwa kaunty.

Kulingana na riboti inu ya mutari mathabu munene wa thirikari, kaunty ya Tharaka Nithi iri na nkari 123 cia mung’ana wa Kshs 191,503,536 ira cionthe itari na logbooks.

Nkuruki, riboti ya kaunty inu ireonania Kshs 2.7 million icireirwe kambuni ya uchunkuni bwa urimi na nyamu cia ndiithia ya KARLO, Mtwapa kugura mbeu mpindi 20,000 cia nkorosho indi riboti ya mutari mathabu wa thirikari ireonania i mpindi 2,809 aki ciarirwe. Guku ikuuga Kshs 2,320,785 cia mpindi 17,191 itiiyikeene bura ciathiire.

Kiri matumiri mangi ma mbeca cia kaunty inu, Kshs 255 million iriirikana gutumika kiri miako ara Kshs 28.2 million ciairirwe kiri waaki bwa cukuru ya kurutana mantu ma urimi nteere cia Itugururu. Amwe noogu, uchunkuni bwonaniitie waakwa guku kwabatiiri gutumira Kshs 20.8 million na kwogu kaunty neareire mbeca imbingi na nkeruki ya Kshs 7.4 million.

Kaunty ya Nakuru, mbeca itakunyiira Kshs 600 million waumba kwigua ciuriite gukurukiira marei matabatiiri kulingana na IFMIS wa rira neo kaunty ya Trans Nzoia iremeetwe kwonania maratati ma matumiri ma Kshs 1.55 billion.

Ubisi bwa mutari mathabu munene wa thirikari tayari iburekeeretie riboti ya kaunty 20 gavana ba kaunty inu bakiirigiirwa gukinya mbere ya kamiti ya kigiina na mathabu ma mbeca cia mwingi kiri mbunge ya senate guchokia biuria iguru ria riboti inu.




Muthuganirua wa guuragani wikirwa mpiini Maua


Muthugaanirua ura akuirikana kumunta na kajiu na kuuraga muthaka umwe dereba wa bikibiki nteere cia Maua neekiritwe mpiini.

George Miriti Kalung’e ura aari na nkari muthemba wa probox ariirikana kumunta Ian Mwenda na riitwa riiyikene muno Omari wa mianka 25 kajiu ga kibara mwanka gukua utugu bwa guukira igoro.

Kulingana na ura aakuyiire ikarika riru, mututigi aumiite na bikibiki bwa Maua athiite Antubochiu rira nkobia yake yaumire na kugwa na ireo aarungikire bikibiki yake guchoka kumeoya.

Kuumania na untu bubu, muthugaanirua ura aari nyuma na nkari awatwa i muthuro na kwambiria gukumukangira mututigi ura athukiirie bikibiki yake na kuthi.

Nyuma muthaka uyu kuthi, Miriti ariirikana kumuuma nyuma na kumukerukira mita inkai ara aamuingiirie na guuka auma nkarini na kajiu amumunta ga kibara.

Antu ba wendi bwega ibooyire muthaka uyu na kumuugithia cibitari ya kimission ya Maua indi agikinya naari gukua ara riboti yaaringirwe gituoni kia borisi ba Maua.

Muthugaanirua areekirwe mpiini ntugu ya igoro ari nyomba wake nteere cia Mutuati na naingiritwe gituoni kia borisi kia Maua agieteera gukinyithua kotini.

Nkari ira aari neo nithukiitue na maafisa ba DCI ibaguchwaa kajiu kara gaatumire kurutha unyamu bubu.




Muthugaanirua wa ugwatani kiainya wikirwa mpiini Kipipiri, Nyandarua


Ntomurume wa ukuru bwa mianka 30 kuuma ntuura ya Mumui, Kipipiri kaunty ya Nyandarua neekiritwe mpiini akiringithanua na kuinyangia kiwendo mwekuru wa mianka 60 na ura ari na utaukiru bwa mathugania.

Kulingana na akari, muthugaanirua weegitue ari na kamenyeria gaku indi akumenyekana aatoroka mujii na aguchokeera igoro eetanirwa na ireo areekirwe mpiini.

Nkuruki, akari baugiite nwigiitue kinya akigeria kuwata antu arume na kinya kuiya.

Naingiritwe gituoni kia borisi kia Miharati wa rira uchunkuni bukuruthwa mbere akinyithua kotini.




Asiasa Isiolo kuurua bamenyeere miario ya kwathurana akari


Atongoria ba gisiasa kaunty ya isiolo ibauriitue gutiga kuruta miario ira yumba kuingiira uthu gati ka migongo kaunty inu kwona kuri na thiiri ya kugana.

Mwaigi kigiina wa kanju ya kinthiguru ya akuru na ura i mukariri giti wa ngwataniro ya dini Isiolo Ahmed Seti augiite kagiita gaka ga siasa kuri miario atongoria baumba kuruta ikaathurana akari.

Kagiitani gaku nauriitie mbeu mbithi batigeetigiirie gutumirwa buthuku naasiasa.

Nkuruki, Seti nauriitie akari bara bari na bunduki kinyume na watho kaunty inu kuthikiiria na kwathikira mbitwa ya thirikari guchinenkanira bari bongwa bantu a weteera wa rira musako ukaaruthwa.




Bathatu guikirwa mpiini bakiringithanua na wamba bwa kigerio gia KCSE


Borisi town ya Busia ibaingirite aritwa bairi ba form 4 cukuru ya Brother Nicholas ira nea muntu kiumbe na muritwa wa university ya Kenyatta bakiringithanua na wamba bwa kigerio gia KCSE kira kithiite mbere.

Kulingana na afisa munene wa DCI nteere inu Benard Wamalwa, aritwa babu ba form 4 bareekirwe mpiini bari na thimu cukuru iri na biuria bia karatati ga tuthatu ga gichunku na bia karatati ga twiri ga Chemistry.

Wamalwa augiite nyuma ya guikirwa mpiini ireo kuramenyekanire thimu inu iraari ya muritwa wa mwanka wa 4 university ya Kenyatta na kaingo kwegwa biuria bibu na machokio kira muritwa ararutiite Kshs 1,500.

Rutere rwake, muritwa uyu wa university neerite maafisa ba uchunkuni arapeetwe biuria bibu i nwarimo munene wa cukuru imwe ya pry ya muntu kiumbe town ya Busia.

Mwarimo uyu nathiite mbere guchuiwa wa rira bathatu babu bakuirigiirwa gukinyithua kotini.