Category Archives: muuga fm

Akari Ntulili kuromba beenjirwe ithima bia ruuji


Wa rira murimo wa Covid-19 uthiite mbere gutamba nkuruki aaga nthiguru, akari ba Ntulili kaunty ya Meru nteere ira ciankeene na kaunty ya Isiolo bari na uguaya kumania na waagi bwa ruuji rura i-rwa gitumi kinene kiri gurigiiria gutamba kwa murimo uyu.

Iromba reago i kiri thirikari ya Meru kubaririkana na kubeenjira nduuji nteere inu.




Rais Uhuru kuuria atongoria ba nthi yonthe guikiira kithomo


Rais Uhuru Kenyatta nauriitie atongoria ba nthi yonthe kuthi mbere guikiira kithomo na njira ya gukurukia mawatho maraa mabatiiri na gutigiira rwong’i ruru irukwegwa kigiina gia kugana.

Akiaria igoro kagiita ga kurikia wa kigomano gia ntugu ciiri gia kimanthiguru kiege kithomo, Global Education Summit (GES), rais Uhuru nainyiiritie baita ya gutumira utaaramu bwa kindiugu kiri rwong’i ruru.

Mutongoria wa nthiguru nakaathite nthiguru cingi ira cionaniitie urumwe kugwata mbaru Global Partnership for Education (GPE), muchango ura woroteete kuithirania USD 5 billion gukinya mwanka wa 2025.

Augiite into bionthe bira bikeethiranua gukurukiira GPE bigatetheria kuwata mbaru nkeruki ya nthaka na aari 175 million cukuru, na kwandikithia bangi million 88 gati kaabo aari million 48.

Nkuruki, rais augiite GPE igatetheria gukaria aari million 2 kuuma kiri ngurano cia kureo na kuuyuria wirane bwa kithomo ta gintu gia gitumi kiri gukura kwa mugongo.

Ruteere rwake, minista munene wa ngeretha Boris Johnson augiite kithomo i-keoria kia mathiina mara marumiirite nthi yonthe.

Mwanya na kigomano giku, rais Uhuru nararuthire rwaria na marais Nana Akufo-Addo (Ghana), Lazarus Chakwera (Malawi), Faure Gnassingbé (Togo) na Muhammadu Buhari (Nigeria) amwe na mukariri giti wa GPE na ura aari rais wa Australia Julia Gillard.




Aciari Kabaikubu Maara kwandamana bakimeneeria bodi ya cukuru


Aciari ba cukuru ya pry ya Kabaikubu wadi ya Mwimbi, Maara kaunty ya Tharaka Nithi ibaruthiite mandamano bakimeneeria bodi ira irugamiirite cukuru inu, bakienda yaaraganue.

Kiri maandamano ma ntugu ya igoro, aciari baugiite bodi inu ningatiitie mwarimo munene na misingi ya dini na indi bariromba rwong’i rwa kithomo Maara kuthungiira na kuthiria thiina inu.




CS Munya kumeneerua naarimi ba Miraa


Rwaria rurito irurakuuyirwe kagita ga gikaro gati ga kamiti ya urimi kiri bunge ya nthiguru na arimi ba miraa kuuma Igembe North na Central, rira arimi barendire kumenya bura minista wa urimi Peter Munya athukiirie mbeca cia arimi na guchinenkanira kiri athingati bake ba gisiasa amwe na Sacco ira ikuringithanua nwee ya Mwenge.

Arimi babu baugiite gutiri baita boonete kuumania na mbeca inu kuuma irathungira njarani cia minista Munya.

kamiti inu indi nikwenda minista Munya gukinya mbere yeeyo guchokia biuria bia arimi.




Thirikari ya kaunty ya Turkana kumeneerua


Nyuma ya riboti ya rwong’i rwa mathatu KNBS kwonania kaunty ya Turkana neo itongoreetie na ukea aaga nthiguru, atongoria kuuma kaunty inu ibeebumiritie na kumeneeria urugamiiri bwa kaunty.

Batongoreetue i minista wa mainya na mautonga ma nthiguru kiri thirikari nene John Munyes, atongoria babu baugiite kaunty ya Turkana iri na utonga bunene na itibatiiri kwigua ikiwetaniirua na ukea.

Bakiaria nteere cia Lodwar, baugiite kaunty inu niweete mbeca itakunyiira billion 80 kuuma kwambirua kwa thirikari cia matuura indi gutiri ngugi mbeca inu irutiite.

Kulingana na KNBS, 79% ya akari ba Turkana inkea mukeu na 20% niitonga binene, ara indi atongoria bauriitie rwong’i rwa mitugo na kurwana na ngukumo kurutha uchunkuni iguru ria matumiri ma mbeca kaunty inu.




Tharaka Nithi: Muthuganirua wa guuragani wikirwa mpiini Kanthanje, Igamba Ng’ome


Muthaka wa mianka 24 neekiritwe mpiini akiirikana kumunta na kajiu na kuuraga mwekuru wake nteere cia Kanthanje location ya Mutino, Igambang’ombe kaunty ya Tharaka Nithi.

Muthuganirua na riitwa Aron Mawira Kienge ariirikna kumunta mwekuru wake wa mianka 19 kajiu ga nkingo muthenya wa igoro ura arakuire augithitue cibitari.

Borisi batongoreetue i OCS wa Kathwana na maafisa ba rwong’i rwa DCI kuuma Chuka ibarakinyire nteere inu na guikira muthuganirua mpiini.

Agikuuyira ntheto inu, DCC wa Igamba Ng’ombe Fred Matsinjira augiite uchunkuni ibwambiritie na muthuganirua agakinyithua kotini na nthitango cia guuragani.

Mwiri wa mututigi uri nyomba ya kaiga akuo ya cibitari ya Chuka ugieteera kuruthirwa postmoterm.




Raila kumeneeria kuura na kuuragwa kwa aana banini


Mutongoria wa kiama kia ODM Raila Odinga nauriitie rwong’i rwa borisi na rura rwa koti guchuira ngerekana kwongereka kwa makarika ma aana banini kugwatwa miwate na kuurawa.

Kiri ntumiiri, Raila augiite rwong’i rwa National Police Service nwa mwanka ruthiririe mwingi wa nthiguru iguru ria ukaria, muno bwa aana banini, aari na antu aka.

Nkuruki nauriitie rwong’i rwa koti gutigiira aki nikuwatikana kiri bara bakuruthirwa unyamu bubu gutari gucherithirua kwa magamba.

Minista uyu munene wa tene wa Kenya nauriitie mwingi gutiga gukira rira makarika ma muthemba uyu magukuuyirwa, agituma ntumiiri cia kuithikiiria kiri nja ira iteete antu bago.




Kithima kwomoka na kuthika muntu umwe, Garbatulla Isiolo


Kieba ikirumiirite ntuura ya Modogashe, Sericho, kaunty nini ya Garbatula kaunti ya Isiolo, nyuma ya ntomurume wa mianka 20 kuthikwa i muthanga bakiinja kithima kia ruuji rukiiri rwa imunthi.

Ntheto inu nikuuyiritwe i munini wa kamishna wa Garbatulla Stephen Nyakundi akiuga kithima giku keomokire kiri na uraaya bwa futi 18.

Nyakundii nauriitie mwingi kuimenyeera kagiita ga kwinja ithima akiuria thirikari ya kaunty wikira mibango ya kugana kwona akari bari na ruuji kurigiiria makarika ma muthemba uyu




WHO kuuga kuri na ugwati bwa gutumuka kwa murimo wa kithuku


Kuri na uguaya bwa murimo wa kithuku gutumuka nthi yonthe, na muno nthiguru ya DR Congo kagiita gaka aana baingi batakwegwa nchancho ya murimu uyu, untu bura buumaniitie na mpanga ya corona.

Nkiama ya manthiguru ya ugima bwa mwiri WHO yuugite nchancho itakunyiira 140 million cia kithuku icikurukiritwe naana nthi yonthe kuumania na kwangaratanua kwa mutaratara uyu nontu bwa corona.

Nthiguru ya DR Congo neandikithiirie makarika 440,000 ma murimo wa kithuku kiri gutumuka kwa muthia, mwanka muthiani wa mweri wa 9 mwanka muthiru.

Akubi antu 8,000, muno aana banini ibakuie kuumania na murimo uyu gati ka mwanka wa 2018 na 2020 nthiguru inu.

Murimo uyu urigagiirua gukurukiira nchancho kiri aana banini ba gati ka mieri 9-59, na utambagua nampwii kinya nkeruki ya ura wa Covid-19 gukurukiira gukorora na kwathimura ara virus ya murimo uyu ikaraga ruugoni mwanka mathaa mairi.




NCIC kumeneeria ntiga na ndwaa cia kimigongo Marsabit


Nkiama ya urumwe na ngwataniro ya nthiguru NCIC nimeneeretie ndwaa na mburagano ira igukuuyirwa kaunty ya Marsabit.

Kiri ntumiiri nyomba cia nthet;o, mukariri giti wa NCIC Rev. Dr. Samuel Kobia naweteete ndwaa gati ka migongo ya Borana, Gabra na Rendille ta itabatiiri.

Kulingana na NCIC, nkruki ya antu 100 ibauragiitwe kuuma mwambirio wa mwanka uyu gukinya indiugu, magiri ma bangi gutiwa batari ukaro nyuma ya nyomba ciago kubiithua na nyamu kathumba cia ndiithia gutaiwa.

Rev. Kobia nauriitie IG Hillary Mutyambai gutigiira eenyangia ibaguikirwa mpiini, na thirikari ya kaunty, ira nene na ikundi mwanya kuwatanira kwaa uteethio bara batigiitwe batari ukaro.

Kagiitani gaku, Kobia narutiite mukana kiri atongoria na akari kaunty inu kuimenyeera kuruta miario yumba kuleta utu, akiuria mwingi muno gishigo gia Saku kuwatanira na gukarania na thiiri.

Tayari, thirikari neambiritie musako guchwaana na eenyangia, ntheto kulingana na kamada wa borisi gishigo kia Eastern Noah Mwivanda.