Category Archives: inooro fm

Ngucanio ya Kenya na Somalia guciriirwo kigomano-ini kia IGAD


Uhoro wigii gutogota gwa thiritu gatagati ka mabururi ma Kenya na Somalia, ni umwe wa maundu maria maririirio kigomano-ini kia ngwataniro ya IGAD kiria gitabanirio bururi-ini wa  Djibouti.

Muikariri giti ngwataniro ya mabururi ma gitaru kia Africa AU Moussa Faki Mahamat,nioriitie mabururi macio meeri kunanira njungwa na mworoto wa gutuithania ngucanio iria ikoretwo ho,akiuga ngucanio icio ni ugwati munene hari thayu wa gitaru giki.




Andu angi 6 gukua kumana na covid-19


Namba ya andu aria makuiite kumana na murimu wa covid-19 guku bururi-ini niyongererekete na gukinya 1,639 thutha wa andu angi 6 guthinikanio ni murimu ucio ihinda-ini ria mathaa 24.

Nao aruaru 831 maratangikirwo thibitari-ini itiganiite guku bururi-ini, 52 magithaitirwo ward-ini cia andu aria mahatiririo ni ndwari, onagutuika nao andu angi 176 nimahonete murimu ucio.

Ndumiriri-ini kuri nyumba cia mohoro ministry ya ugima wa muiri yugiite andu angi 349 nio monekaniite na murimu ucio ihinda-ini ria mathaa 24 na gukinyithia 94,500 namaba ya andu aria oothe monekaniite na murimu ucio guku bururi-ini.

County ya Nairobi umutHi noyo itongoretie na aruaru 156, yumiitwo thutha ni county ya Nyeri na aruaru 34, county ya kirinyaga aruaru 30 nayo county ya Meru yandikithia aruaru 27.




Marigitari marambiriria kugoma thaa thita cia utuku


Kwambiriria tha thita cia utuku wa umuthi motungata ma urigitani nimerigiriirwo kuhotoma kaimana mathibitari-ini ma muingi,wona  marigitari manyitanira na arigitani a ikiro cia nurse na clinical officer kuiga miiro thi.

Na hau kabere giikaro kiria gigutanyitwo gutabanio gatagati ka arugamiriria ngwataniro cia arigitani na minister wa labour na mworoto wa gwetha kihonia kia mugomo ucio gitinahanika.

Ihinda-ini riu nake minister wa ugima wa muiri Mutahi Kagwe ni aathiite thirikari cia matuura ciandike arigitani angi wona aria magomete mangathia gucooka wira.




KMPDU kuruta mukana wa kuiga miro thi


Ngwataniro ya marigitari bururi-ini KMPDU ni irutiite mukana wa guitia mugomo kwambiriria jumatatu ya kiumia giukiite.

Uuu ni thutha wa thutha wa miario gatagati ka atongoria a ngwataniro iyo na maambitha a thirikari kwaga kugia na umithio, kuria marigitari marugamiirie mugomo wao kwa ihind ria thiku 14 niguo kuhe miario ka mweke.

Marigitari acio mangikaiga miro thi motungata ma urigitani megukorwo mari hatika-ini, kuona arigitani a gikiro kia nurse na aruna ao a gikiro gia clinical officer makoretwo maigiite miro thi magitetia thirikari niundu wa kwaga gutangikira mabataro mao.




WHO kuga niigutuma ataramu China guthuthuria covid-19


Ruhonge rwa ugima wa muiri thiinii wa thi WHO rugiite mweri-ini wa January mwaka-ini ukiite ataramu 10 a kimabururi nimagatumwo muci-ini wa Wuhan bururi-ini wa China na mworoto wa guthuthuria kiria giacungiriire mututhuko wa murimu wa covid-19.

Na bururi wa China niunyitiite ikinya riu mbaru, kuria nao ataramu a mirimu ya kugwatanio guku bururi-ini maugiite ikinya riu ni ria bata kuri bururi wa Kenya na thii yoothe handu yaruma.




Andu angi 4 gukua kumana na covid-19


Namba ya andu aria makuite kumana na murimu wa covid-19 guku bururi-ini niyongererekeete na gukinya

1,633 thutha wa andu angi 4 kuuragwo ni murimu ucio ihinda-ini ria mathaa 24.

Andu acio makuite oriri nao angi 844 marathii na mbere na gutangikirwo thibitari-ini itiganiite guku bururi-ini,52 magithaitirwo ward-ini cia andu aria mahatiririo ni ndwari kana ICU.

No onakuhana ouguo namba ya andu aria mahonete murimu ucio niyambatiriite na gukinya andu 75,559 thutha wa andu angi 285 kwaniriirwo kuhona murimu ucio.

Na ndumiriri kuri nyumba cia mohoro ministry ya ugima wa muiri yugiite andu angi  390 nimonekaniite na murimu ucio,,,county ya Nairobi umuthi ikiandikithia aruaru 103,yumiitwo thutha ni county ya Mombasa na aruaru 50 nayo county ya Nakuru yandikithia aruaru 48.




Kigina gia guthurima thairi cia BBI kurekererio


Mihango ya guthurima thairi cia gukinyaniria kuura ya mawoni ma muingi kugerera riboti ya kamiti ya BBI riu ni ikwambiriria thutha wa ministry ya kigina kurekereria kigina gia ciringi million 93 .7 cia kurugamirira mihango iyo.

Na kamiti ya ithurano na mihaka Iebc yugiite niihariirie kwambika mihango iyo, muikariri giti wa kamiti iyo Wafula Chebukati akiuga nimaragiire na giikaro na ministry ya kigina na mworoto wa guciriira njira cia kunyihia mahuthiro niguo kigina kiu kiigane.

Na kuhitukio gwa kigina kiu  nigutumuriite mawoni matiganiite, akenya makiuga ni mahitia thirikari kwaga gutangikira mathiina ma arigitani no ikona mbeca cia kurugamirira mihango iria iraguna atongoria a kiuteti ta BBI.




Arigitani aria magomete kurutirwo mukana


Minister wa ugima wa mwiri Mutahi Kagwe niarutiite mukana kuri arigitani aria makoretwo maigiite miro thi akiuga maga gucoka wira na mambura maya ma Christmass maya kuurwo ni mawira mao gugikinya mwaka mweru.

Kagwe arutiite mukana ucio oriri andu angi 11 makuiite kumana na murimu wa covid-19, nao angi 356 makonekana na virus cia murimu ucio rungu rwa  mathaa 24.

Ihinda- ini  riu ministry ya ugima wa muiri yugiite bururi wa Kenya niukambiriria kwamukira njanjo million 24 cia murimu wa covid-19 gugikinyiria mweri wa gatatu mwaka ukiite wa 2021.




Julius Wambua kurekererio thutha wa gutuirwo kioho kia maisha na njira ya mahitia


Julius Wambua uria uratungatagira kioho kia maisha thutha wa gutuirwo na mahitia ma kuhahama kimuiri mwana wake wa muiritu wa ukuru wa miaka 16 riu ni arekereirio kuuma njera nene ya Kamiti.

Rugendo rwa kurekererio kwa Wambua rwambiririe hindi iria mwari ucio Dorcas Mwende uria riu uri na ukuru wa miaka 22, athiire igoti-ini na akiuga ahinyiriirio ni mami wao kuruta wuira wa maheni niguo baba wao athinikanio njera kuona ni mari na ngucanio cia kimucii.

Wambua arakoretwo atungata kioho kia miaka 8, no riu wakiri wake Cyrus Maweu augiite ciira wake niuguthikiririo weru.




Miario ya gutuithania mugomo wa arigitani kwaga kugia na umithio


Ona thengia ya mucmanio wa mathaa 7 gutabanio gatagati ka arugamiriri a ngwataniro cia arigitani na kamiti ya mwanya iria yathukiirwo wuigiririki wa gutangikira mathiina ma arigitani acio,nginyagia riu kihonia gitiri  kironekana.

Arigitani a gikiro kia nurse na aruna ao a gikiro gia clinical officer makinyiriirie kuuga ti nomeguthii na mbere na mugomo wao nginyagia hindi iria thirikari nene na thirikari cia matuura cigatangikira mathiina mao.

Ihinda-ini riu nake mwandiki munene  wa ngwataniro ya aruti  wira bururi-ini COTU Francis Atwoli ni athingatiite thirikri itikire kwaraniria arigitani acio niguo mateanirie mugomo wao uria ukoretwo ugithii na mbere  kwa ihinda ria ciumia igiri riu.